Unikam jak ognia centrów handlowych, ale czasami zwyczajnie muszę się tam udać. Dziś nogi zaniosły mnie do IKEI i zrozumiałem, że nic bardziej mnie nie irytuje niż ta właśnie sieć handlowa.

1. Wkurza mnie kult brzydoty. Rzeczy u Szwedów są po prostu nieciekawe - szare, kanciaste, w nieciekawych kolorach. Słynne "skandynawskie wzornictwo", to dla mnie po prostu badziewie. Funkcjonalność to ważny element, ale jednak meble i przybory domowe mają przede wszystkim wyglądać. Rzeczy z IKEI są zwyczajnie zgrzebne i brzydkie.

2. IKEA przerzuca dużą część kosztów na klienta. Przede wszystkim koszty transportu, montażu i wykończenia. Rzekomo dzięki temu może swoje towary sprzedawać taniej, tylko... nie zauważyłem, aby tak było. Rzeczy kosztują tyle samo albo są wręcz droższe niż gdzie indziej. Ponieważ są brzydkie, to ich nie kupuję, ale zastanwia mnie jak to możliwe, że nie dość że są brzydkie, to jeszcze nie tańsze.

3. IKEA zawsze przeczołga klienta przez cały sklep. Jeśli przyszedłem tylko po szklanki, muszę przejść obok wszystkich kuchni, łóżek, pokojów dziecinnych, stołów, krzeseł, chochli, żyrandoli i Bóg wie czego jeszcze. NIE CHCĘ TEGO OGLĄDAĆ! Sklep to nie muzeum, nie przyszedłem tu na zwiedzanie, ale na zakupy. Oczekuję, że jak po sznurku poprowadzi się mnie do szklanek, a nie że będę musiał ich szukać - bo a nuż coś kupię po drodze.

4. Irytuje mnie szwedzki nacjonalizm panujący w IKEI. Każdy banner reklamowy jest politycznie poprawny: występują na nim kobiety na równi z mężczyznami, buzie dzieci białe, czarne i żółte. Małżeństwa urządzające dom - także homoseksualne. Ale niechby tylko ktoś spróbował nazwać towar inaczej niż po szwedzku, albo wprowadzić do sklepiku przy wyjściu towary z Japonii, Rosji albo Turcji. Istnieje oczywiście cienka granica pomiędzy promocją kultury kraju macierzystego a nacjonalizmem, ale IKEA - w mojej ocenie - tę granicę przekracza.

5. Oferując w swoim nieprzyjaznym dla odwiedzających sklepie badziewne i do tego niespecjalnie tanie, IKEA próbuje mnie przekonać do jakichś wyższych idei, które - jak sądzę - mają mi zrekompensować brak zwyczajnej, konsumenckiej satysfakcji. Pisze mi na przykład, jak starannie testuje swoje produkty, jak to dba o środowisko (jako usprawiedliwienie braku normalnych opakowań i jednorazowych toreb) i jak inspiruje się przyrodą przy projektowaniu. Rozumiem, że w wyniku przejścia przez cały sklep oraz prania mózgu na koniec mam poczuć się miło, ale - niestety - czuję, że ktoś robi ze mnie idiotę.

Niedawno napisałem, jak to nie bierze mnie iSzaleństwo. Otóż myślę, że główny powód, dla którego nie "kręci" mnie Apple (czyli usprawiedliwianie zawyżonej marży jakimiś wizerunkowymi trikami, bez realnej korzyści), to ten sam powód, dla którego nie kręci mnie IKEA. I u Apple widzimy zupełnie przeciętne produkty za wygórowaną cenę, "przeczołgiwanie" klienta oraz substytucję realnej korzyści poprzez poczucie bycia "lepsiejszym". Nawet nacjonalizm mamy, tylko że jest to nacjonalizm brandu, a nie kraju. Jest jedna zasadnicza różnica: produkty od Jobsa są ładne albo bardzo ładne, produkty z IKEI - zasadniczo szpetne.

A na koniec coś pozytywnego o IKEI: dają dobrą kawę. W informatyce natomiast najlepszą kawę serwował dotąd Sun. Czy będzie ją również serwował Oracle - zobaczymy.